Bebeklerde Diş Bakımı Nasıl Yapılır

Bebeklerde Diş Sağlığı

Bebeklerin dişleri ilk 6. aydan itibaren alt ön kesici dişlerle başlar ve 24 30. aylar arasında 10 adet üst çenede 10 adet alt çenede 20 adet süt dişi- tamamlanır. Beslenme bozuklukları, gıdasızlık, beslenme bozukluğu mine hipoplazilerine sebep olduğundan ilk dişlerin sürmesiyle beraber bebeğin bir diş hekimi muayenesi de önerilmelidir. Bu dönemin en sık diş çürüğü sebebi yanlış beslenmedir (şekerli gıdalar, biberon emerek uyumak). Beslenme bozukluğuna bağlı gelişen demir eksikliği anemisinde tükürük sekresyonunda ve tamponlama kapasitesinde azalma olur buna bağlı da erken çocukluk dönemi çürüğü (ECC) oluşabilir. Astım, kronik enfeksiyonlar ve ilaç kullanımı ECC’ye neden olur. Düşük doğum ağırlıklı çocuklarda mine hipoplazisileri ve tükürük bezi

bebek dişi

bozuklukları görülür. Enfeksiyonlar, metabolik bozukluklar, kalıtsal hastalıklar mine hipopilazisine sebep olabilir. Bronşiyal astım ve diabet tükürük akışındaki azalma ile birlikte çürüğe yatkınlığı artırmaktadır. Antihistaminikler, benzodiazepinler, antiemetikler, ekspektoranlar ve antispazmodikler de tükürük akışındaki azalma ile birlikte çürüğe yatkınlığı artırmaktadır. Bebeklerde yanlış beslenme de ECC açısından risk oluşturur.
Uzun süren ya da tekrarlayan hastalıklar nedeniyle tatlandırılmış ilaç kullanan çocuklarda ECC görülme riski artar.

Çocuğu izleyen hekim her gelişte çocuğun dişlerini de kontrol ederek
şüpheli bir durumda bu yaşı beklemeden veya olanak olan en kısa sürede
çocuğu bir diş hekimine yönlendirmelidir.

bebeklerde diş bakımı

Bebek Dişlerinde 3. 4. 6. Ay İzlemleri

Dişlerin sürme zamanı kapsamında tükürük bezlerinin gelişimi denk geldiğinden sekresyon artışı diş sürme zamanına bağlanmasa da, bu dönemde tükürük akışında artış, diş etlerinde kaşıntı, hafif gripal enfeksiyon belirtileri görülebileceğinden, vücut direncini yükseltmek için beslenmesine dikkat edilmesini önerin.
Anne sütü ile beslenmeyen bebeklerde erken çocukluk dönemi çürüğü daha sık görülebileceğinden ağız temizliğinin önemini anlatın.
Süt dişlerinde erken çocukluk dönemi çürüğünün (biberon çürüğü) oluşmaması için beslenme sonrasında özellikle de gece uyutmadan önce gazlı bez veya bir tülbent parçasını anne parmağına sararak dişlerin üzerini silerek temizlemelidir.

Gece sık uyanan çocukların uyuması için sık emzirme veya biberonla besleme, ya da gece boyunca biberonla emzirmek, tatlandırılmış emzik kullanımı, tatlı yiyecek ve içeceklerin sık aralıklarla verilmesi, biberonla verilen asitli meyve suları erken dönem çürüklerine neden olacağını anlatın.
Anne bebeğini gece besleme huyundan vazgeçmeli, bunun yerine yatmadan önce kucakta beslemeli. Eğer bebeğin emme isteği öne sürülüyorsa biberonla sadece su verilmesi konusunda ikna edin.
Bebeği oyalamak için eline devamlı içine şekerli içecek konmuş biberon, kurabiye ve tatlı içerikli yiyeceklerin verilmesinin çürük riskini artıracağını hatırlatın. İlk süt dişlerinin çıkması ile birlikte her beslenmeden sonra bebeğin mevcut dişleri bir gazlı bez parçası ile temizlenmeli. Akşam temizliği son beslenmesinden sonra tam yatma vaktinde yapıldığı takdirde etkilidir. Eğer dişler günde bir kez temizlenecekse bunun için en kritik zaman dilimi budur.
Diş temizliğinin nasıl yapılacağı 6. ayda bebek getirildiğinde anneye gösterin. Dişler kaynatılmış suya batırılmış gazlı bez ile temizleyin.
Diş temizliğinin ilk 12 ayda bebeğin rutin işlemleri arasına girmesini sağlayın.
Demir preparatları asitli içeceklerle birlikte alındığında kahverengi boyanma meydana geleceğinden, portakal suyu gibi asitli içecekler yerine su ile verilmesini önerin.

bebek dişi

Bebek Dişlerinde 6. 9. 12. Ay İzlemleri

Çocukta dişlerin sürme dönemidir, buna bağlı olarak yüzde kızarıklık, salya artışı, hafif ateş gözlenebileceğini anne-babaya hatırlatın. Ayrıca dişlerin çıkacağı bölgede kızarma, şişlik, kaşıntı hissine bağlı huzursuzluk olabileceğini anlatın. Bu durumda temiz bir parmakla yapılan masajın veya bu amaçla üretilen diş kaşıyıcıların da bebeği rahatlatabileceğini açıklayın. 6 aylıkta 2alt kesici, 9 aylıkta 4 (2 alt 2 üst ) kesiciler, 12 aylıkta 8 (alt 4, üst 4 ) kesici diş mevcut olacaktır, bu tarihlerdeki sapmaların önemi olmayacağını aileye hatırlatın. Dişlerin çıkma zamanı değişken olmakla birlikte 12-18. aya kadar dişlerin çıkmaması rikets, hipotiroidi şüphesi uyandırmalıdır.

Diş temizliğinin anne-baba tarafından aynı yöntemle temizlenmeye devam edilmesini kontrol edin, bir yaşı itibariyle bebek diş fırçası ve diş hekimiyle tanıştırılmalını sağlayın. Süren dişler sabah ve akşam beslenme sonrası temiz ıslak tülbentle silinerek temizlemesini hatırlatın, küçük boy diş fırçası kullanarak 1 yaşından itibaren çıkan dişlerin fırçalanmasını önerin.
Bebeklerin 6. aydan itibaren bardak ve kaşıkla beslenmesi gerektiğini hatırlatın. Bir yaşından itibaren parmak emme, yalancı emzik gibi alışkanlıkları değerlendirilerek, aileleri alışkanlıkların değiştirilmesi konusunda bilinçlendirin. Parmak emme alışkanlığı varsa emziğe çevrilmesini, emziğin bal, pekmez, reçel gibi tatlılara asla batırılmamasını hatırlatın.
Bebeğin yürümeye başlama döneminde olabilecek kazalara karşı uyarın.
Çürük riskiyle karşılaşmış bebeklerin dişlerine, bir diş hekimine danışarak, %0,2 NaF damlatılmış pamuk pelet yardımıyla topikal fluor uygulayın. Annenin aynı işlemi evde gece çocuk uyumadan uygulamasını isteyin.

bebeklerde ağız bakımı

Bebek Dişlerinde 13. 36. Ay İzlemleri

Bu yaş gurubunda alt ve üst çenede ilk azı ve köpek dişleri, son olarak da ikinci azı dişleri çıkarak ağızdaki 20 diş tamamlanır. Dişlerin sürmesi sırasında iştahsızlık, ateş, kilo kaybı, kusma, diare gibi belirtilerin ortaya çıktığı iddia edilse de bu bulguların rastlantısal ortaya çıktığı ancak çocukta lokal olarak kaşıntı ve ağrı nedeniyle iştahsızlık, ağlama ve uykusuzlukla gelişen genel direnç kaybı olabileceğini anlatın. Bunun için topikal anestezikler ve dişlikler önerin. Çok huzursuzsa antihistaminikler önerin.

Dişler sürdükten sonra beslenme ile diş çürüğü arasındaki ilişki şekerli gıdaların fazla tüketilmesi ile ağızda kalma süresine bağlıdır. Bu yaş gurubunda çürüğün en önemli nedeni biberon kullanımı ve gece beslenmesine bağlı yaygın erken dönem çürükleridir bunu ailelere anlatın. Özellikle gece beslenmesi sırasında tükürük akışının azalması nedeniyle dişler fizyolojik olarak yıkanamamakta ve diş çürüğü oluşumunu hızlandırdığını belirtin.

bebeklerde diş

Ayrıca içecekler konusunda da aile uyarılmalıdır.

Biberon kullanımı devam ediyorsa mutlaka sonunda su verilmesini önerin.
Biberon ve yabancı cisim emme alışkanlığı devam ederse çenelerde kalıcı ortodontik anomalilere yol açabileceğini anlatın.
Dişlerin macunsuz olarak sabah akşam anne-baba tarafından fırçalanmasını anlatın, sağlıklı dişler için bunun önemini vurgulayın. Çürük varsa fluorlu çocuk diş macunları kullanılmasını diş hekimlerinin önerisiyle sağlayın.
Süt dişlerini ilgilendiren travmalarda mutlaka diş hekimine yönlendirin.
Süt dişlerinin sürekli dişler yerine gelene kadar korunmasının önemini anlatın. Öncelikle besinlerin çiğnenmesinde çocuğun büyüme ve gelişimi için gereklidir. Süt dişlerinin erken kaybı çocuklarda kalıcı konuşma bozukluklarına neden olur. Çocukta estetik kaygıların yanı sıra sosyal ilişkilerini de etkileyecek psikolojik problemler de ortaya çıkarır. Süt dişinin kaybı kaçınılmaz ise alttaki diş sürene kadar yerinin korunması için diş hekimine yönlendirin.

çocuklarda diş bakımı nasıl yapılır

Bebek Dişlerinde 4. 6. yaş izlemleri

Bu yaş çocuğunu artık diş hekimi ile tanıştırın, kapsamlı bir muayene gerçekleştirilsin.
Ağızda 20 adet diş mevcuttur. Çürük tespiti varsa annenin uyarılması ve dişlerin dolgularının yapılması sağlanır
Fluorlu diş macunu (mercimek büyüklüğünde) kullanarak dişleri annebaba kontrolünde fırçalattırın, 8 yaşına kadar bu davranışın böyle devam etmesi gerektiğini anlatın.
Süt dişleri tedavi edilmez ise erken kayıplara bağlı ortodontik problemler, tedavi edilmeyen dişlerin abselerine bağlı sürekli dişlerde mine hipoplazileri, çocukta fonksiyon, fonetik ve psikolojik bozukluklar oluşacağını tekrar anlatın. Diş çürüklerinde de bulunan boğaz enfeksiyonunu oluşturan bakterilerin tedavisinin etkisiz kalması sonucu romatizmal rahatsızlıkların, kalp hastalıklarının gelişebileceğini tekrarlayın.
Emzik, parmak emme gibi kötü alışkanlıkların giderilmesinin gerekliliğini tekrarlayın.
Travma söz konusu ise diş hekimine vakit geçirmeden götürülmesini sağlayın
Çiğ meyve sebze tüketiminin artırılması, hazır asitli yiyeceklerin içirilmemesi( süt dişi bir bardak kolanın içine atıldığında 1 saat içinde erimektedir) gerektiğini hatırlatın. Peynir ve süt ürünlerinin dişlerin gelişimi için elzem gıdalar olduğunu tekrarlayın. Öğün aralarında şekerli gıdalardan kaçınılmasını, eğer vazgeçilemiyorsa akabinde su içirilmesini veya su ile çalkalanmasını önerin. 6 yaşında sürekli dişlerinden ilk büyük azılar sürer. 6 Yaş dişleri ağzın ilk temel sürekli dişidir, süt dişleriyle karıştırılmaması, koruyuculuk açısından fissür örtücü uygulanması için diş hekimine yönlendirilmesini sağlayın.

Anne Sütünün Bebeklerin Diş Gelişimine Etkisi

Anne sütü her bebek için en doğal besindir. İlk 6 ay tek başına başka hiçbir besin ya da içecek (su, ayran, çay, meyve suyu, hazır mama ya da inek sütü gibi) olmaksızın anne sütü verilmelidir. Bununla birlikte 6. aydan sonra anne sütünün yanı sıra tamamlayıcı besinlerin verilmeye başlanması gereklidir.
Bebeğin büyüme ve gelişmesi izlenerek yeterli büyüme ve gelişmesini sağladığından ve sağlıklı olduğundan emin olduktan sonra, hangi besinin, ne miktarda ve ne sıklıkta verileceği belirlenmelidir. Anne sütü, bebeğin doğumdan bir yaşına kadar olan dönemi boyunca temel besindir ve önemi 2 yaşına kadar sürer. Anne sütü diğer besinlerde bulunmayan, çok önemli hastalıkları önleyici doğal koruyucu (anti-infektif) maddeleri sağlamayı sürdürür.

Aşağıdaki liste bebek ve küçük çocuk beslenmesi ile ilgili temel ilkeleri hatırlatmaktadır. Bu ilkelerin önemi ile ilgili açıklamaları kitapçığın ilerleyen bölümlerinde bulabilirsiniz.
Bebekler, ilk 6 ay su dahil başka hiçbir yiyecek ya da içecek (ayran, çay, meyve suyu, hazır mama ya da inek sütü vb.) olmaksızın sadece anne sütü ile beslenmelidir. Anne sütü bebeğin sağlıklı büyümesi için gerekli olan tüm enerji ve besin ögesi gereksinmelerini karşılar. Ayrıca ishal ve diğer enfeksiyonlara karşı doğal koruyucu (anti-infektif) maddeler içerir.
Bebekler, ilk 6 ay her istediğinde, sayılarla sınırlanmadan gece ve gündüz emzirilmelidir. Bebek günde toplam en az 8 kez emzirilmelidir.
İlk 6 aylık dönem boyunca anneye eğer bebeğinin yeterli kilo almadığını ya da sütünün yeterli olmadığını düşünüyorsa, evine en yakın Sağlık Ocağı, Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezi, Aile Sağlığı Birimi/Merkezi gibi sağlık kuruluşlarına başvurabileceği ve buralardan ücretsiz danışmanlık alabileceği belirtilmelidir.
Aşağıdaki liste bebek ve küçük çocuk beslenmesi ile ilgili temel ilkeleri hatırlatmaktadır. Bu ilkelerin önemi ile ilgili açıklamaları kitapçığın ilerleyen bölümlerinde bulabilirsiniz.
Bebekler, ilk 6 ay su dahil başka hiçbir yiyecek ya da içecek (ayran, çay, meyve suyu, hazır mama ya da inek sütü vb.) olmaksızın sadece anne sütü ile beslenmelidir. Anne sütü bebeğin sağlıklı büyümesi için gerekli olan tüm enerji ve besin ögesi gereksinmelerini karşılar. Ayrıca ishal ve diğer enfeksiyonlara karşı doğal koruyucu (anti-infektif) maddeler içerir.
Bebekler, ilk 6 ay her istediğinde, sayılarla sınırlanmadan gece ve gündüz emzirilmelidir. Bebek günde toplam en az 8 kez emzirilmelidir.
İlk 6 aylık dönem boyunca anneye eğer bebeğinin yeterli kilo almadığını ya da sütünün yeterli olmadığını düşünüyorsa, evine en yakın Sağlık
Ocağı, Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezi, Aile Sağlığı Birimi/Merkezi gibi sağlık kuruluşlarına başvurabileceği ve buralardan ücretsiz danışmanlık alabileceği belirtilmelidir.

Hazır Mamalar Nasıl Tüketilmeli

Hazırlanan tamamlayıcı besinler eğer buzdolabında muhafaza edilemeyecekse 2 saat içinde tüketilmelidir.
Bebek hastalığı süresince ve sonrasında, normalden daha fazla emzirilmeli ve öğün sayısı arttırılmalıdır.
Hastalıktan sonra, bebek her öğününde mümkün olduğunca çok beslenmesi için teşvik edilmeli (desteklenmeli), kaybettiği ağırlığı kazanana ya da yeterli büyümeyi sağlayana kadar bu böyle devam etmelidir.
Yeterli ve dengeli beslenmenin en iyi göstergesi ağırlık kazanımının yani büyümenin izlenmesidir. Büyüme eğrileri ile bebeğin ağırlık kazanımı izlenmelidir.

Tamamlayıcı beslenme hakkında ayrıntılı bilgi için Genel Müdürlüğümüz tarafından hazırlanan Tamamlayıcı Beslenme Sağlık  Çalışanları İçin Rehber Kitap’ a bakılabilir.

Comments

So empty here ... leave a comment!

Yaz Yazabildiğin Kadar

Sidebar