Emzirme Döneminde Annenin Besin İhtiyaçları

Emzirmede annenin salgıladığı süt, aldığı besinlerin bir ürünüdür.
Süt salgısı için gerekli besinler annenin kendi gereksinmesine ek sayılmalıdır. Yenidoğan bebeğin beslenmesi için annenin salgıladığı sütün enerjisi ve besin öğeleri, annenin yedikleri ile kendi vücudundaki depolardan sağlanmaktadır. Emziren bir annenin beslenmesindeki amaç, kendi fizyolojik gereksinmelerini karşılayarak, vücudundaki besin yedeğini dengede tutmak ve salgılanan sütün gerektirdiği enerji ve besin öğelerini karşılamaktır.

Emzirme Döneminde Besin

Emzikli kadınlar için enerji ve besin öğeleri önerilirken kadınlar arası kişisel ayrıcalıklar göz önüne alınmalıdır. Bu ayrıcalıklar, sık doğumlara bağlı olarak depoların azalması, enfeksiyon sıklığı, beslenme yetersizliğinin varlığı ve derecesi, fiziksel uğraşların ağırlığı gibi enerji harcamasını arttıran etmenlerdir.

Enerji

Gebelikte C Vitamini

Emzikli kadının salgıladığı sütteki enerjinin önemli bir kısmı yediklerinden sağlanır. Kadının aldığı enerji tam olarak süt enerjisine dönüşememekte, vücut dokuları da bir miktar harcanmaktadır.
Diyetin sağladığı enerjinin % 80 oranında süt enerjisine dönüştüğü kabul edilmektedir. Sağlıklı bir annenin günde ortalama 700-800 ml süt salgıladığı esas alındığında emziklilik öneminde günlük enerji gereksinmesine 750 kkal ek yapılmalıdır. Bu miktarın 500 kkal’si annenin yediklerinden, 250 kkal’si ise gebelikte kazanılan depolardan karşılanır.

Protein

gebelikte protein

Protein gereksinmesi enerji alımıyla ilişkilidir. Gebelik döneminde olduğu gibi emziklilik döneminde de diyetin protein kalitesi, yani hayvansal ve bitkisel kaynaklı olması göz önüne alınmalıdır.
Genellikle gelişmekte olan ülkelerde kadın, protein gereksinmesini daha çok bitkisel kaynaklardan karşılamakta ve bu nedenle sonraki gebeliklerinde maternal ve fetal malnütrisyon oluşabilmektedir. Emzikli kadının günlük diyetine ek olarak 1 adet yumurta veya 1-2 su bardağı süt eklendiğinde günlük gereksinme karşılanmış olur.

Yağlar

Gebelikte Doymamış Yağlar

Emzikli annenin diyetinde doymamış yağların oranı yükseltildiğinde, salgıladıkları sütün doymamış yağ asit oranı artmaktadır. Depo yağlar süt enerjisi olarak emziklilik döneminde kullanılır.

Demir

Gebelikte Demir bulunan besinler

FAO/WHO uzmanlar komitesi gebelikte ve emziklilikte 15 mg demir alınmasının kabul edilebilir olduğunu bildirmiştir. Bununla beraber ülkemizde olduğu gibi halkın çoğunluğunun diyetinde hayvansal kaynaklı yiyeceklerin az bulunması bu alım düzeyini arttırmaktadır. Ülkemizde anemi olguları çocuklarda, gebe, emzikli ve sık doğum yapan kadınlarda daha çok görülmekte ve önemli bir beslenme sorunu oluşturmaktadır. Emzikli kadın sütüyle günlük 1-2 mg demir salgılamaktadır. Emzikliler bunu karşılamak için günlük 5 mg ek Fe almalı ve anemiden korunmak için uygun beslenme önerileri yapılmalıdır.

İyot

Gebelikte İyotlu besinler

İyot tiroid bezinden salgılanan triodotironin (T3) ve tiroksin (T4) hormonlarının bileşiminde bulunur. Emzikli kadınlarda iyot yetersizliği görülme oranı % 15’tir ve bu oran Karadeniz Bölgesi’nde % 22’lere kadar çıkmaktadır. İyot gereksinmesinin emziklilikte normalden % 50 kadar fazla olduğu ileri sürülmektedir. Emzikli kadınların da gebe kadınlarda olduğu gibi iyotlu tuz kullanmaları çocuk sağlığı açısından büyük önem taşımaktadır. Ancak bir kimsede basit guatr oluştuktan sonra iyotlu tuzun kullanılmasının herhangi bir yararı yoktur.

Kalsiyum

Gebelikte Kalsiyum bulunan besinler

Kalsiyuma olan gereksinme emziklilik döneminde de artar. Emzikli kadının 1 gün boyunca salgıladığı süt yaklaşık 250 mg civarında kalsiyum içermektedir. Bu nedenle sık gebelik ve emziklilik geçiren kadınların artan kalsiyum gereksinmesi karşılanamadığı durumlarda kemiklerde yumuşama şeklinde beliren osteomalasi sık görülür. Bu nedenle emziklilik dönemindeki kadına 1000-1200 mg/gün kalsiyum önerilmelidir. İleride bir sağlık sorunu yaratmamak için annenin günlük diyetine 1 su bardağı süt, kalsiyumla zenginleştirilmiş süt veya yoğurt, 1 kibrit kutusu kadar peynir (30 g) koyu yeşil yapraklı sebzelerin eklenmesi önerilmektedir.

Vitaminler

Gebelikte B Vitamini

Emzikli annelerde çeşitli vitamin yetersizliği bulgularının sık görüldüğü rapor edilmektedir. B grubu vitaminleri (tiamin, riboflavin, niasin) emzikli kadının enerji gereksinmesine göre ayarlanmalıdır. Yine enerji artışına bağlı olarak 1 μg/gün B12 vitamini ve 200 μg/gün folik asit verilmesi yeterli olmaktadır. Emzikli kadının kalsiyum gereksinmesinin arttığını göz önüne alarak kalsiyum emilimi ve kullanılmasını kolaylaştırmak için iklim koşulları uygun olmayan yerlerde D vitamini verilebileceği bildirilmektedir.
Annenin diyetinde 3000 IU/gün A vitamini, 30 mg/gün C vitamini ve 3 mg/gün E vitamini eklenmelidir. Ayrıca vitamin fazlalığına neden olabileceği için yüksek konsantrasyonlarda vitamin ilaçlarının gelişigüzel değil, tıbbi gözlem altında kullanılması önerilmektedir.

Sıvı

hamilelikte su tüketimi

Emziklilikte su metabolizmasında artış vardır. Alınan su süt salgılanmasıyla, metabolik su ise artan yiyecek alımıyla artmaktadır.
Süt miktarının değişmemesi için annenin sıvı alımını arttırmak gerekir. Günlük alınan toplam sıvı miktarı yaklaşık 3000 ml. olmalıdır. Bu miktar pratik ölçüler ile 12 su bardağı su, süt, ayran, hoşaf, komposto, limonata, şerbet, meyve suları şeklinde önerilmelidir. Çay, kahve gibi içeceklerin süt verimini azalttığı bilinmektedir.

Emziklilik için hazırlıklar gebelik döneminde başlamaktadır. Tablo 6’da gebelikte ve emziklilikte kadınların özel durumlarına göre alınması gereken ek vitamin ve mineraller görülmektedir.
Dengeli ve yeterli beslenen kadınlarda, gebelikte biriken deri altı yağ dokusu, emziklilikte süt yapımında kullanılır. Bu süre içinde zayıflama diyeti yapılmamalıdır.

Comments

So empty here ... leave a comment!

Yaz Yazabildiğin Kadar

Sidebar