Gebelikte Aşı Olmak ve Aşı Çeşitleri Detaylı Anlatım

(TERATOTOKSİKOLOJİ YÖNÜNDEN)

Gebelikte Aşılama

• Fetusa zarar verebilir inanışları
• Hekimlerin tereddüt etmesi
• Annelerin aşılamaya karşı isteksiz davranmaları nedeniyle hedeflenenin çok altında kalmaktadır.

• Annenin, fetusun ve yenidoğanın önlenebilir morbidite ve mortalitesinin azaltılmasında önemli bir etkendir.
• Aşılama ile annenin ve dolayısıyla fetusun sağlığı korunurken geçen pasif antikorlar sayesinde yenidoğanın ilk altı ayında enfeksiyonlardan korunması sağlanır.
• Aşılama kararı alınırken fetusta doğabilecek potansiyel riskler ve faydalanım iyi tartılmalı ve değerlendirilmelidir.

30 yaşında bir kadın, ilk gebeliği ve 25 haftalık gebe. İş yerinde aynı odada çalıştığı arkadaşları kızamıkçık enfeksiyonu geçirmiş.
Gebeye doktoru terapötik abortus önermiş. Kürtaj önerisi doğru mu? Gebeye ne yapması önerilir?

• Gebeliğimin farkında olmadan aşı yaptırdım. Çocuğuma bir zararı olur mu ?
• Gebeyim aşı yaptırabilir miyim ?
• Gebelikte aşı yapılmalı mı ?

gebelikte aşı vurulmak

Gebelikte aşı riskli mi?

• Teorik olarak gebelik sırasında aşı uygulaması fetus için risk oluşturabilir !

Fetusa toksik olduğu gösterilmiş mi ?

• Aşıların gebelikte kongenital malformasyon yaptığına dair kanıt yok
• Gebelikte inaktif (ölü) virüs ya da bakteri ve toksoid kullanılarak yapılan aşılamalar da herhangi bir risk izlenmemiştir.

Gebelikte aşı yapılabilir mi ?

• Anne ve bebekte ortaya çıkacak hastalık/enfeksiyon riski yüksek ise gebelik sırasında aşı uygulanabilir
• Yenidoğan ve süt çocuğu, birçok bakteriyel ve viral enfeksiyonlara karşı doğum öncesi anneden plasenta yoluyla geçen antikorlarla korunur.

Gebelikte Aşılamanın Amaçları

Gebelik esnasında fetusta konjenital malformasyon, büyüme geriliği, ölü doğum ve nörolojik arazlara sebep olan enfeksiyonlardan korumak (varisella, rubella vb)
• Preterm eylemi ve prematüriteyi azaltmak
Gebelik esnasında daha şiddetli seyreden hastalıklardan anneyi korumak (influenza, hepatit B vb)Gebelikte Aşılamanın Amaçları
• Neonatal enfeksiyonları azaltmak (GBS,streptecoccus pnomonia vb)
• Yenidoğanın ilk 6 ayında enfeksiyöz hastalık riskini ve dolayısıyla infant morbidite ve mortalitesini azaltmak
• Bu sayede sağlık maliyetini azaltmak.

Gebelikte aşı ne zaman yapılmalı ?

• Olası teratojenite endişesini azaltmak ve ilk trimesterde zaten artmış olan abortus riski ile ilişkilendirilmemesi için için aşılar mümkünse 2. ve 3. trimesterde uygulanmalıdır.

gebelikte aşı olmak

GEBELİKTE AŞI SEÇİMİ

Zararsız olan aşılar

•Tetanozdifteri (Td)
•İnfluenza
•Hepatit B
•Meningokok
•Kuduz

Sadece gerektiğinde yapılması önerilen aşılar

•Boğmaca
•Pnömokok
•Kolera
•Sarı humma
•Hepatit A
•Polio

gebelikte zararlı olan aşılar

Yapılmaması gereken aşılar

•Kızamık
•Kızamıkçık
•Kabakulak
•Suçiçeği
•BCG

gebelikte zararsız olan aşılar

Gebelikte güvenli kabul edilen aşılar

• Tetanoz ve difteri toksoidler (Td)
• Grip aşısı (İnfluenza virüs aşısı)
• Hepatit B
• Meningokok
• Kuduz

Tetanoz ve difteri toksoid aşısı (Td)

• Tetanoz hem annede hem de yenidoğanda yüksek mortaliteye sahiptir
• Yılda 200.000 yenidoğanın tetanozdan öldüğü bildirilmektedir
• DSÖ tetanoza bağlı anne ve yenidoğan ölümlerini son yıllarda tamamen önlemeyi hedeflemektedir
• Aşı, yenidoğanı tetanozdan %100 korur.
• Yenidoğan tetanozunu engellemek için tetanoz aşısı gebelerde rutin olarak uygulanmalı
• Aşılanmış, ancak son 10 yıl içinde bir difteri ve tetanoz rapeli yapılmamış olan gebe kadınlara bir rapel dozu yapılmalı
• Aşılanmamış veya kısmen aşılanmış olanların primer serileri tamamlanır. Primer aşılama 3 doz olarak yapılır (ilk 2 doz birer ay ara ile, ikinci dozdan 6-12 ay sonra üçüncü doz).

Gebelikte Grip Aşısı (influenza aşısı)

Gebelik ve loğusalık dönemlerinde geçirilen grip hastalığına bağlı ciddi komplikasyonlar ortaya çıkabilmektedir MMWR Morb Mortal Wkly Rep 2002; 51(RR-3):1-31
• Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) ve Aşılama Uygulamaları Danışma Komitesi (ACIP), grip mevsiminde (Ekim-Mart) gebeliği 14 haftadan büyük olan tüm gebelere ve erken loğusalık dönemindeki annelere grip aşısı uygulanmasını önermektedir.

Toraks Derneği grip aşısı önerileri

• Grip geçirdiğinde ciddi komplikasyon gelişme olasılığı bulunan ve tıbbi sorunları (astım, kardiyovasküler hastalıklar, diyabet, immun yetmezlik…) olan gebeler
• 2.-3. trimesterde grip geçirme riski olan gebelerSağlık Bakanlığı’nın gebelerde grip aşısı için önerisi
• Gebeliğin ilk 3 ayı içinde olan kadınlar (ancak doktor tarafından gerekli olduğu tespit edilirse grip aşısı olabilirler).

Gebelikte Hepatit B Aşısı

Risk -intravenöz madde kullanımı, bağımlılığı, enfekte partner ve mesleki temas, akut infekte hasta veya kronik taşıyıcı ile temas
• Bu güne kadar bu aşı ile ilgili olarak herhangi bir teratojenik etki bildirilmemiştir
• Gebelikte ve laktasyon sırasında aşılanmanın bir riski yoktur

• Üç doz olarak uygulanır (0, 1-2, 4-6. aylarda)
• Anneden pasif olarak geçen antikorlar yenidoğanı korur
• HBsAg pozitif olarak doğan çocuklara hepatit B hiperimmünglobulini ve hepatit B aşısı yapılır (immünoproflaksi)

Gebelikte Kuduz Aşısı

• Karşılaşma sonrası kuduz ölü virüs aşısı ile gebelere immünoprofilaksi önerilir.

Gebelikte Meningokok Aşısı

• Gebelerde meningokokal menenjit salgınlarında önerilir (1 doz)
• Annede oluşan antikorlar plasenta yoluyla geçerek yenidoğanda ilk birkaç ay % 50’ye yakın koruma sağlar
• Anne ve fetusta aşının herhangi bir yan etkisi gösterilmemiştir.

Gebelikte uygulanması kontrendike olan veya güvenilirliği belirlenmemiş aşılar

• BCG (Bacille Calmette-Guérin)
• Kızamık
• Kabakulak
• Kızamıkçık
• Su çiçeği
• Bütün canlı virüs aşıları (kızamık, kabakulak, kızamıkçık ve suçiçeği) gebelikte kontrendikedir
• Kızamık, kabakulak, kızamıkçık ve suçiçeği aşıları gebelikte kontrendike olduğu için bu hastalıklara yakalanmaya açık olan kadınları gebe kalmadan önce aşılamak gerekir.

Aşılamadan sonra en az 28 gün süreyle gebe kalınmamalıdır.

gebelik aşıları

Gebelikte Suçiçeği-Varisella Zoster Aşısı

• Canlı atenüe virus aşısı
• Aşılama sonrası 1ay gebe kalınmaması önerilmektedir. Bilinmeden gerçekleşen gebeliklerde ise annede ve bebekte herhangi bir olumsuz etki bildirilmemiştir.
• Gebelikte varisella ile karşılaşılması durumunda 96 saat içinde varisella zoster immunglobulini verilmelidir. İmmunglobulin maternal enfeksiyondan koruyabilir fakat intrauterin enfeksiyondan koruduğuna dair kanıt yoktur.
• Asiklovir ciddi maternal enfeksiyonlarda kullanılır.
• Doğumdan önce 2 gün yada doğum sonrası 5 gün içinde varisella enfeksiyonu geçiren kadınlardan doğan bebeklere ciddi yenidoğan enfeksiyonundan korumak amaçlı immunglobulin verilmelidir.
• Gebelikte varisella immünitesi olmadığı tespit edilen annelerin postpartum 6 ve 10. haftalarda 2 kez aşılanması gereklidir .

Gebelikte Kızamık-Kızamıkçık Kabakulak Aşısı

• Canlı atenüe aşıdır
• Aşılama sonrası en az 1ay gebe kalınmaması önerilmektedir.
• Bilinmeden gerçekleşen gebeliklerde ise annede ve bebekte herhangi bir olumsuz etki bildirilmemiştir.
• Emzirme döneminde aşının sakıncası yoktur.

Gebelikte özel durumlarda önerilen aşılar

• Hepatit A aşısı
• Polio (IPV) aşısı
• Japon ensefalit aşısı
• H.İnfluenza Tip b (Hib) aşısı
• Pnömokok aşısı
• Tifo (parenteral ve Ty21a) aşısı
• Sarı humma aşısı
• Şarbon aşısı

Gebelikte Hepatit A

• Maternal-fetal, maternal-neonatal transmisyon izlenmez. (kısa viremi)
• Gebelikte hepatit A enfeksiyonu daha ciddi seyreder ve spontan abortus ve preterm eylem riskinde artış bildirilmiştir
• Hepatit A aşısı ölü virus aşısıdır ve gebelikte kullanımında herhangi bir olumsuz etkisi bildirilmemiştir.

• Evde enfekte birinin olması
• Enfekte biri ile aynı işte çalışmak
• Tuvalet koşullarının kötü olduğu ortamlarda (kreş, bakımevi) çalışıyor olmak
• Hepatit A’nın endemik olduğu bölgelere gitme zorunluluğu
GEBE KADIN İÇİN RİSKLİ DURUMLARDIR

• Hepatit A enfeksiyonu riski yüksek olan ve enfeksiyonla karşılaşan gebe kadınlara hepatit A aşısı uygulanmalıdır.
• 6 ay sonra ikinci bir doz verilir
• Hepatit A enfeksiyonu ile temas anında gebe kadınlara aynı zamanda hepatit A immunglobulini 0.02 mg/kg İM verilmelidir.

Gebelikte Pnömökokal Enfeksiyonlar

• Streptococcus pneumoniae menenjit, pnömöni, otitis media ve baktereminin en önemli sebebi olan gram pozitif diplokoktur.
• Gebe kadında risk faktörleri: eşlik eden asplenia, kalp hastalığı, akciger hastalığı, DM, böbrek hastalığı, immun yetmezlik, metabolik hastalık bulunmasıdır.
• Ciddi enfeksiyon sonrasında anne mortalitesi %2-3 fetal mortalite ise %30’lardadır.
• (yüksek oranda penisilin resistansı)
• preterm eylem ?

Gebelikte Pnömökok Aşısı

• Polivalan polisakkarit aşısıdır
• Gebelikte olumsuz bir etkisi bildirilmemiştir.
• Gebeliğin her döneminde yüksek riskli gruba uygulanabilir .

gebelikte aşı zararlımıdır

Gebelikte Poliomyelit ve Aşısı

• Erken gebelikte fetal kayıplara, sonraki dönemlerde ise konjenital paralitik enfeksiyonlara sebep olabilir.
• Yenidoğan enfeksiyonu sonrasında %50 ye varan mortalite
• Endemik bölgelere gidecek olan gebe kadınlara önerilir.
• İki tip aşı mevcut.
IPV(inaktif polio aşısı) gebelikte uygulanmasının sakıncası yoktur.
Acil immunizasyon gerektiğinde OPV (canlı atenüe) de kullanılabilir.

Emzirme ve aşılama
İn aktive veya canlı aşıların hiçbirinin
emzirmekte olan anne veya bebeği üzerinde
herhangi bir olumsuz etkisi yoktur.

ÖZET

• Aşı hem anne hem de bebek için en önemli koruyucu sağlık hizmeti olduğundan gerektiğinde uygulamaktan kaçınılmamalıdır.
• Tetanoz-difteri aşısı rutin olarak, influenza ve hepatit B aşısı riskli gebelikte uygulanan güvenilir aşılardır. Hepatit B aşısı endikasyonu olan gebelerde mutlaka uygulanmalı.
• Gebeliğin 2. ve 3. trimesterini influenza mevsiminde geçirecek olan tüm gebelere influenza aşısı yapılmalıdır.
• Kızamık, kabakulak, kızamıkçık ve suçiçeği aşıları fetus üzerine potansiyel toksik etkilerinden dolayı gebelerde kullanılmamalıdır.
• Gebelikte sadece tarama yapılmakla kalınmamalı, antijenleri negatif olan kadınlara bir kez daha gebe kalabilecekleri düşünülerek emzirme döneminde rubella ve varicella aşıları yapılmalıdır.
• Aşılar zorunlu haller dışında 2. ve 3. trimesterde uygulanmalıdır.

Comments

So empty here ... leave a comment!

Yaz Yazabildiğin Kadar

Sidebar