Gebelikte Olabilecek Tehlikeler Nelerdir ?

Gebelikteki Tehlikeler Nelerdir ?

Gelişimsel Toksikoloji ve Teratoloji

Gebelik sürecinde potansiyel olarak tehlikeli ajanlara maruziyet sıktır. Bu ajanlar ilaçlar (tedavi amaçlı ya da bağımlılık nedeniyle), çevresel kimyasallar, enfeksiyöz ajanlar, fiziksel ajanlar (radyasyon, ısı ve mekanik faktörler)ve maternal sağlık durumlarını kapsar. Gebelikler çoğunlukla plansız olduğundan ve annenin sağlık durumuyla (epilepsi, enfeksiyon, astım,kronik kardiyovasküler hastalıklar gibi) ilgili tedavi ihtiyacının devam etmesi gerektiği için konsepsiyondan sonra ek periyod farkedilmediğinden, bu maruziyetlerin çoğundan kolayca kaçınılamaz. Evde yada iş yerinde
yada maternal yaşam tarzı yada kendi kendine tedaviler nedeniyle bu tür ajanlara maruziyet hemen hemen evrenseldir ve sadece konsepsiyon öncesi
planlamalar nadiren maruziyetten korunmak için bir fırsat sağlar. Sonuç olarak, bazı maruziyetlerin önemi konusundaki sorular, düzenli yada
düzensiz olup olmadığı, çoğunlukla gebe kadın veya hekimi için bir endişe kaynağıdır.Gelişimsel toksinlerin hepsi fetüste yada yenidoğanda kalıcı yan etkiler oluşturmamaktadır. Bazı ajanlar erken fark edilirlerse, en azından parsiyel olarak geri dönüşlü yada geçici etkilere sahip olabilir; örneğin sigara
kullanımının neden olduğu gelişim geriliği. insan teratojenlerine maruziyet sonucu ortaya çıkan yapısal doğum defektlerinin gelişimsel toksik
maddelere maruziyetin tek sonucunun olmadığının farkedilmesi önemlidir. Fetal yada postnatal gelişim problemleri, kognitif ve davranışsal problemler gibi fonksiyonel gelişimsel bozukluklar, fetüsü tehlikeye sokan plasental
fonksiyon anomalileri ve ölüm (embriyonik, fetal, perinatal veya postnatal) maruziyetin potansiyel sonuçlarıdır. Dahası, bazı kötü sonuçlar
yıllardan sonra ortaya çıkabilir (örneğin dietilstil bestrol maruziyetine bağlı reprodüktif problemler ve kanser).

gebelikte gaz sancısı

Teratojenlere ve diğer gelişimsel toksik maddelere maruziyetin risk değerlendirmesinde patojenik faktörler

Potansiyel olarak tehlikeli maddelere olası maruziyetin önemi değerlendirildiğ
inde, olumsuz fetal sonuçların bilinen yada olası patojenik mekanizmaları
n ışığında aşağıdaki konuların göz önünde bulundurulması gereklidir.

gebelikte ilaçların zararı

Maruziyetin dozu ve süresi

• Genellikle, daha yüksek dozlarda etki daha büyük ve daha belirgin olacaktır.
• Benzer şekilde, maruziyet süresi arttıkça, organogenezin hassas dönemlerinde maruziyet ihtimali artar ve gelişim etkilenecektir.

Zamanlama

• Maruziyetin zamanı kritiktir: Belirli organ sistemleri hasara karşı kısıtlı duyarlılık periyoduna sahip olabilir.
• Hasarın sadece organogenez döneminde oluştuğu düşünülse de, örneğin ilk trimesterde, bu doğru değildir. Bazı organ sistemleri (örneğin beyin) gebeliğin geç dönemlerinde dahi gelişmeye devam eder ve prenatal periyod boyunca zarar görebilirler.

gebelikte idrardan kan gelmesi

Patojenik mekanizmalar

• Teratojenler ve gelişimsel toksik maddeler olumsuz etkilerini spesifik mekanizmalarla oluştururlar. Bu mekanizmalar çoğunlukla pek çok
doku ve organda önemli olduğundan bir takım özel hasar tiplerinin oluşması şaşırtıcı değildir.
• Temel morfogenetik özellikleri etkileyen ajanlar sıklıkla ilk trimester maruziyetiyle ilişkilidir. Ancak, mekanik basınçlarla etki eden ajanlar
muhtemelen en büyük etkiyi üçüncü trimesterde yapacaklardır ve inşamasyon
ve/veya hemoraji ile nekroz oluşturan ise potansiyel olarak
gebelik boyunca normal olarak gelişimi devam eden yapılara zarar verebilirler.

gebelik ve sigara

Konak yatkınlığı

• İlaçarın ve kimyasalların metabolizmaları ile ilişkili genetik faktörlerdeki
değişkenlikler farklı konak yatkınlığına sebep olabilir. Bu farmakogenetik
faktörler doku yada organ sistemlerinin etkilendiği uygun
zamanla ifade edilmelidir.
• Potansiyel olarak yatkın olduğu düşünülen iki ‘konak’ vardır. Anne ve
embriyo/fetüs genomunun sadece %50’si ortaktır. Dolayısıyla, olumsuz sonucun patogenezine bağlı, maternal veya (belki her ikside) fetal genotipler daha önemli olabilir.

Comments

So empty here ... leave a comment!

Yaz Yazabildiğin Kadar

Sidebar